robotlar dünyayi ele gecirende

Klasik bir bilim kurgu senaryosu. Bu bilim kurgu sektöründe bi kabizlik var zaten. Meyve sinegi gibi ayni konularin etrafinda dönüp duruyolar. Klasik 3 baslik:

-Dünyayi istila eden uzaylilar
-Uzaydan dünyanin sonunu getirecek bir tehlikenin yaklasmasi ve kahraman Amerika'nin bunu bertaraf etmesi
-Teknolojinin o kadar ilerlemesi ki robotlarin bir gün kontrolü ele gecirmesi

Bunun disinda arada nadide isler cikiyor ama paraya sikisan eski senaryolardan birini alip, efektleri, makyajlari abartip tekrar cekiyor. Bu arada hicbirinde de özgün bir uzay-uzayli yorumu yok. Hic uzayli görmedik ama o kadar ayni sekilde islendi ki simdiden neye benzediklerini biliyoruz. Biri de ciksin uzaylilari bizden geri kalmis olarak tasvir etsin. Magara caginda kalmis adamlar mesela. Ya da fistik gibi olsun uzaylilar, niye hep bi insan hayvan arasi imaj var. Asin kendinizi biraz yahu. Star Wars'la Kubrick kaynaklarina yaslanmadan bi is yapin.

Neyse benim konum ücüncü baslikta söz ettigim "bir gün robotlar dünyayi ele geciri mi" geyigi. Özellikle Japonlar robot isini iyice abartmislar. Mac yapan, ev islerine bakan, ev hayvani islevi gören robotlar var simdiden. Bugün kullandigimiz bircok elektronik esya, otomobil, ivir zivir da robotlarin elinden cikiyor zaten. Bi kere bi bira fabrikasina gitmistim, mekanda sadece bir iki tane makinelere bakan adam vardi. Siseler bantlardan kayiyor, musluklardan siselere bira akiyor, bant yürüyor, siselere kapaklar takiliyor, bant yürüyor, son noktada siseler bi yerde toplaniyor. Sorun cikmadigi sürece hic insan eli degmeden yürüyor isler. Lakin yine de öyle "I, Robot, you human being, seni bana vermezler" diye ortalarda gezicek robotlara ihtimal vermiyorum ben. Ne kadar, önceden sartli durumlar programlansa da, benzer durumlara hazir aksiyonlarla cevap verilse de kendi kendine karar vericek, yeni sorunlara cözüm üreticek robotlar öngörebilecegimiz bir zamanda olamaz. Sonucta insan beynini ne kadar simule etsen de insanin kararlari sadece tecrübeleri ve ögrendikleri belirlermiyor. Icgüdü faktörü de var.
Hele bi de bunlarin toplanip, organize olup grev, lokavt hakki istemesi, zurna esliginde grev halayi cekmesi olacak is degil. Ama olaya tersinden bakinca baska bi tehlike var. Insanlar robotlasabilir mi?!! (bi soru isareti iki ünlem, yogun etki)


1984'ün yazari George Orwel'in kehanetleri kismen tuttu. Tarihin silinmesi, insanlarin hafizalariyla oynanmasi gerceklesmediyse de her yerde kameralarla insanlari kontrol etme (BigBrotherWatchingYou=BBG), giyimlerini yemeklerini düzenleme, hayatlarini kisitlama ve her yerde her yaptigini adim adim izleme kisimlarinda hakli cikti adam. Telefonlar dinlenebiliyor, internet kayitlarina rahatca ulasiliyor, otobüslerde, kamu alanlarindaki kameralarla her yerde izleniyor, herhangi bi yerdeki bir kaydinizdan kolayca izinize ulasilabiliyor. Medyayi da manipule edebilen yönetimler hafizamizla da oynayabiliyolar aslinda bi yerde. Tipki Okyanusya yönetiminin 30 gramlik cikolata tayinini 25'e düsürüsünü "20 gramlik cikolata tayini 25'e cikti müjde" diye sunmasi gibi, bizimkiler de yillarca maaslardan kesilen vergileri (15 yil gecikmeyle) geri öderken sanki hibe ediyormus gibi müjdeleyebiliyolar.
Zaten yasam sartlari da insanlari robot hayati sürmeye itiyor. Sürekli artan mesai süreleri, geciktirilen emeklilikler, ise göre endekslenmis yatma-kalkma saatleri derken herkes bir kaliba girmek zorunda kaliyor. Okulda iyi bir üniversiteye girmeye cabala, sonra iyi bir is pesine düs, evlen, coluk cocuk yap, her sene ayni zamanlarda ayni yerlerde tatil yap, araba-ev gibi bi bir esya alip mutlu ol... Herkesin hayati asagi yukari bu sekilde akiyor. Üstelik bu tanimladigim iyi bir hayat, mutlu olman lazim yani. Mutlu ol bakiyim, mutlu ol


Yani robotlarin dünyayi ele gecirmesi cok da uzak bi ihtimal degil bu acidan. Sitelerdeki izole hayat, is yogunlugu, internetin getirdigi asosyallikle insanlar gitgite birbirinden uzaklasiyor. Yasadiginiz arkadasliklar, asklar, sohbetler sanallasiyor. Robot olup cikicaz sonunda. Ben Robocop!